• MATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneMATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
link to OUR LADY of PERPETUAL HELP in SŁOMCZYN infoLOGO PORTALU

Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska

  • św. ZYGMUNT: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne

LINK do Nu HTML Checker

BIAŁA KSIĘGA
Martyrologium duchowieństwa — Polska

XX w. (lata 1914 – 1989)

dane osobowe

wersja:

link to PERSONAL RECORD - ENGLISH VERSION
  • NIEDZIELA Józef, źródło: kolomilosnikowbielszowic.wordpress.com, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFONIEDZIELA Józef
    źródło: kolomilosnikowbielszowic.wordpress.com
    zasoby własne
  • NIEDZIELA Józef; źródło: ks. Andrzej Hanich, „Martyrologium duchowieństwa Śląska Opolskiego w latach II wojny światowej”, Opole 2009, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFONIEDZIELA Józef
    źródło: ks. Andrzej Hanich, „Martyrologium duchowieństwa Śląska Opolskiego w latach II wojny światowej”, Opole 2009
    zasoby własne
  • NIEDZIELA Józef, źródło: kolomilosnikowbielszowic.wordpress.com, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFONIEDZIELA Józef
    źródło: kolomilosnikowbielszowic.wordpress.com
    zasoby własne
  • NIEDZIELA Józef, źródło: stowarzyszniehdkrybnik.republika.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFONIEDZIELA Józef
    źródło: stowarzyszniehdkrybnik.republika.pl
    zasoby własne

nazwisko

NIEDZIELA

imiona

Józef

  • NIEDZIELA Józef - Tablica pamiątkowa, katedra pw. Chrystusa Króla, Katowice, źródło: www.miejscapamiecinarodowej.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFONIEDZIELA Józef
    Tablica pamiątkowa, katedra pw. Chrystusa Króla, Katowice
    źródło: www.miejscapamiecinarodowej.pl
    zasoby własne

funkcja

kapłan diecezjalny

wyznanie

Kościół łaciński (rzymsko-katolicki)
więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2014.09.21]

diecezja / prowincja

diecezja katowicka
więcej na: www.archidiecezja.katowice.pl [dostęp: 2013.05.19]

honorowe wyróżnienia

Krzyż Oficerski „Polonia Restituta"
więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2019.04.16]
Gwiazda Górnośląska
więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2020.05.25]
Odznaka Honorowa Polskiego Czerwonego Krzyża I stopnia
więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2020.05.25]

data i miejsce śmierci

18.05.1942

TA Hartheim
Schloss Hartheim - Alkoven, pow. Eferding, Górna Austria, Austria

alt. daty i miejsca śmierci

08.07.1942 (data „świadectwa śmierci” KL Dachau)

szczegóły śmierci

W czasach gimnazjalnych we Wrocławiu współpracował z konspiracyjnym Związkiem Młodzieży Polskiej „Zet”, będącym częścią tajnej Ligii Narodowej, której głównym celem było odzyskanie przez Polskę niepodległości. W czasach studiów teologicznych we Wrocławiu przewodniczący konspiracyjnej komórki „Swoi”, założonej z inicjatywy organizacji „Zet”. W 1919‑21, już po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 11.1918, podczas przygotowań do plebiscytu, który miał zdecydować o przynależności państwowej Górnego Śląska i Opolszczyzny, wspierał polską społeczność. Po niemieckim najeździe na Rzeczpospolitą 01.09.1939 (Rosjanie zaatakowali Polskę 17 dni później) i rozpoczęciu II wojny światowej, opuścił wraz z rzeszą parafian–uchodźców swą parafię i udał się na wschód. Dotarł do Lublina. Do Bielszowic powrócił 26.09.1939, już po rozpoczęciu okupacji niemieckiej. Otrzymał zakaz głoszenia kazań i spowiadania. Aresztowany przez Niemców 11/16.10.1939. Przetrzymywany w więzieniu w Katowicach. Zwolniony, dzięki specjalnej petycji parafian, pod warunkiem opuszczenia parafii w Bielszowicach. Posługiwał więc w Mysłowicach ale 30.04.1940 ponownie aresztowany. Przetrzymywany znów w więzieniu w Katowicach. Od 05.05.1940 więziony w obozie koncentracyjnym KL Dachau. 26.06.1940 przetransportowany do obozu koncentracyjnego KL Gusen I — części kompleksu obozów koncentracyjnych KL Mauthausen–Gusen — gdzie niewolniczo pracował w kamieniołomach. Stamtąd 08.12.1940 przetransportowany z powrotem do obozu koncentracyjnego KL Dachau. W końcu — zupełnie wyczerpany — wywieziony w tzw. „transporcie inwalidów” do centrum eutanazyjnego TA Hartheim i zamordowany w komorze gazowej.

alt. szczegóły śmierci

Być może w 1940, przed wywiezieniem do obozu koncentrascyjnego KL Dachau, przez jakiś czas przetrzymywany w obozie przejściowym EG Sosnowiec.

przyczyna śmierci

eksterminacja: zagazowanie w komorze gazowej

sprawstwo

Niemcy

data i miejsce urodzenia

12.03.1888

Chróścin
pow. Opole, woj. opolskie, Polska

prezbiterat (święcenia)/
ordynacja

22.06.1912 (Wrocław)

szczegóły posługi

1939–1940 — administrator {parafia: Mysłowice}
1929–1939 — proboszcz {parafia: Bielszowice, pw. św. Marii Magdaleny}
1921–1929 — prezes {Polski Czerwony Krzyż PCK; Śląsk}, także wiceprezes i animator powstania
1919–1921 — wikariusz {parafia: Bieruń Stary, pw. św. Bartłomieja Apostoła}
1917–1919 — wikariusz {parafia: Ujazd, pw. św. Andrzeja}
1916–1917 — wikariusz {parafia: Lubecku, pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny}
1916 — wikariusz {parafia: Syców}
1913–1915 — wikariusz {parafia: Berlin, pw. św. Jadwigi}
1912–1913 — wikariusz {parafia: Brandenburg}
1912 — wikariusz {parafia: Chróścin}
1908–1912 — student {Wrocław, filozofia i teologia, Wydział Teologiczny, Uniwersytet Wrocławski (od 1945), Królewski Uniwersytet — Wszechnica Wrocławska (1816‑1911), Śląski Uniwersytet Fryderyka Wilhelma (1911‑1945)}

inni związani szczegółami śmierci

KOMAR Stanisław, KONIECZNY Julian, KOTLICKI Ignacy, KOTT Walenty, KOWALEWSKI Stanisław, KOWALSKI Jan (abp Maria Michał), KOWNACKI Marcin Stanisław, KOZANECKI Adam, KOŹBIAŁ Michał, KRAWCZYŃSKI Roman, KROPLEWSKI Albin Jan, KRUKOWSKI Józef, KRUPCZYŃSKI Kazimierz Stanisław, KUBIŃSKI Stanisław, KUKLA Stanisław, KULIŃSKI Stefan, KUTZNER Leon, KWAŚKIEWICZ Leon Henryk, KWIATKOWSKI Bolesław, LEWANDOWSKI Franciszek, LUDWICZAK Antoni Jan, LUDWIK Józef, LUDWIKIEWICZ Stefan Ignacy, ŁABENTOWICZ Zygmunt Piotr, ŁASZKIEWICZ Stanisław, MAJKOWSKI Hilary, MAKOWSKI Aleksander, MARUSARZ Stanisław, MATEUSZCZYK Teodor, MAZALON Beniamin Alojzy, MICHALEWSKI Jan, MICKIEWICZ Leon, MIJAKOWSKI Bogdan Józef, MOKS Stefan Andrzej, MOSZCZEŃSKI Stanisław, MREŁA Franciszek Ksawery (o. Zygmunt), MŚCICHOWSKI Antoni, MULLER Józef Stanisław Kostka, MUSZYŃSKI Zygmunt, NAPIERAŁA Franciszek, NITECKI Antoni, NOAK Teodor, NOWAK Wincenty, NOWICKI Felicjan, NOWICKI Józef Henryk, OGŁAZA Józef Stanisław, OPRZĄDEK Jan (br. Marcin), ORYNT Piotr, OSIŃSKI Henryk, PABICH Stanisław, PACEWSKI Antoni

miejsca zagłady
obozy (+ nr więźnia)

TA Hartheim: W niem. Tötungsanstalt TA Hartheim (pl. centrum zabijania/eutanazyjne), na zamku Schloss Hartheim w miejscowości Alkoven w Górnej Austrii, wchodzącym w skład kompleksu obozów koncentracyjnych KL Mauthausen–Gusen, w ramach „Aktion T4”, Niemcy mordowali ofiary — osoby niedorozwinięte psychicznie — w komorach gazowych. Od 04.1941 program rozszerzono o więźniów obozów koncentracyjnych. Większość, jeśli nie wszyscy, duchowni z obozu koncentracyjnego KL Dachau byli zawożeni do Hartheim w tzw. „transportach inwalidów” (pod kryptonimem „Aktion 14 f 13”) — osób chorych i według Niemców „niezdolnych do pracy” — z obozu w KL Dachau (początkowo pod pretekstem transferu do lepszego obozu).
Uwaga: Podane w „Białej Księdze” daty śmierci zamordowanych w Schloss Hartheim są datami wywiezienia ofiar z ostatniego obozu koncentracyjnego, gdzie byli przetrzymywani. Nieznane są rzeczywiste daty śmierci — poza ok. 49 kapłanami, których nazwiska znalazły się na listach „transportów inwalidów”, ale nie dotarli do TA Hartheim. Prawd. zginęli w dniu wyjazdu z KL Dachau, po drodze, z KL Dachau do Monachium, i ich ciała zostały w Monachium wyrzucone z transportu i skremowane. Śledztwo polskiego Instytutu Pamięci Narodowej IPN wskazuje, że pozostałe ofiary były mordowane natychmiast po przywiezieniu do Schloss Hartheim, ciała palone a prochy rozrzucane po pobliskich polach bądź do Dunaju. Dla ukrycia ludobójczych mordów Niemcy fałszowali zarówno daty śmierci (na przykład te zapisane w księgach obozu KL Dachau i w „Białej Księdze” ukazane jako daty alternatywne) jak i przyczyny śmierci. (więcej na: ipn.gov.pl [dostęp: 2019.05.30], pl.wikipedia.org [dostęp: 2012.12.28])

Aktion T4: Niemiecki program eutanazyjny, systematycznego fizycznego mordu ludzi niedorozwiniętych psychicznie, przewlekle chorych psychicznie i neurologicznie — „eliminacji życia niewartego życia” (niem. „Vernichtung von lebensunwertem Leben”). W szczytowym okresie lat 1940‑1 zamordowano ok. 70,000 osób, w tym pensjonariuszy szpitali psychiatrycznych w okupowanej przez Niemców Polsce. Od 04.1941 programem objęto chorych psychicznie i „niepełnosprawnych” (co oznaczało niezdolnych do pracy) więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych — pod kryptonimem „Aktion 14 f 13”. Zamordowano wówczas ok. 20,000 więźniów, m.in. w komorach gazowych w Hartheim mordowano polskich kapłanów przetrzymywanych w obozie koncentracyjnym KL Dachau. Innym „regionalnym przedłużeniem” Aktion T4 był program „Aktion Brandt”, w trakcie którego Niemcy mordowali przewlekle chorych, by zwolnić miejsca w szpitalach dla rannych żołnierzy. Szacuje się, że w tym programie zamordowano co najmniej 30,000 osób. (więcej na: ipn.gov.pl [dostęp: 2019.05.30], pl.wikipedia.org [dostęp: 2012.12.28], pl.wikipedia.org [dostęp: 2012.12.28])

KL Dachau (nr więźnia: 7866, 22120): KL Dachau w niemieckiej Bawarii, założony w 1933, stał się głównym obozem koncentracyjnym dla księży katolickich w czasie II wojny światowej: Niemcy więzili w nim ok. 3,000 kapłanów, w tym ok. 1,800 polskich. Kapłanów zmuszano do niewolniczej pracy na tzw. „Plantagach”, czyli placach polowych, przy budowach, m.in. krematorium. W barakach więziennych panował głód, szczególnie w latach 1941‑2, zimą przejmujące zimno a latem nieznośny upał. Więźniowie zapadali na choroby, w szczególności gruźlicę. Na wielu przeprowadzano zbrodnicze „eksperymenty medyczne” — in 11.1942 ok. 20 kapłanów otrzymało zastrzyki z flegmony; od 07.1920 do 05.1944 ok. 120 poddanych zostało eksperymentom malarycznym. Ponad 750 polskich duchownych zostało przez Niemców zamordowanych, w tym wielu zagazowanych w ośrodku eutanacyjnym Scholoss Hartheim w Austrii. System obozów KL Dachau w szczytowym momencie miał ok. 100 podobozów niewolniczej pracy przymusowej — w południowych Niemczech i Austrii. Udokumentowanych zostało ok. 32,000 przypadków śmierci w obozie, tysiące zginęło bez śladu. W momencie oswobodzenia 29.04.1945 przez wojska USA ok. 10,000 na 30,000 więźniów było chorych… (więcej na: www.kz-gedenkstaette-dachau.de [dostęp: 2013.08.10], pl.wikipedia.org [dostęp: 2016.05.30])

KL Gusen I: Obóz koncentracyjny „rodzaju III” (niem. „Stufe III”), wchodzący w skład kompleksu KL Mauthausen–Gusen, przeznaczony dla „nieuleczalnych politycznych wrogów Rzeszy”. Więźniowie niewolniczo pracowali w niedalekim kamieniołomie, a także w lokalnych prywatnych firmach, na przykład przy budowie domów dla strażników SS w pobliskim Sankt Georgen. Otwarty w 05.1940 jako „obóz dla Polaków” aresztowanych w trakcie realizacji programu eksterminacji polskiej inteligencji „Intelligenzaktion”. Do końca Polacy stanowili większość więźniów w obozie. Setki polskich kapłanów z obszarów Polski włączonych bezpośrednio do Niemiec przywieziono do obozu w 1940, po rozpoczęciu okupacji Polski, z obozów koncentracyjnych KL Sachsenhausen i KL Dachau. (więcej na: www.kz-gedenkstaette-dachau.de [dostęp: 2013.08.10], pl.wikipedia.org [dostęp: 2016.05.30], pl.wikipedia.org [dostęp: 2012.11.23])

KL Mauthausen-Gusen (nr więźnia: 5504): Duża grupa niemieckich obozów koncentracyjnych wokół wiosek Mauthausen i Gusen w Górnej Austrii, ok. 30 km na wschód od Linzu, funkcjonująca od 1938 do 05.1945. Z biegiem czasu stała się jednym z największych kompleksów obozowym w kontrolowanej przez Niemcy części Europy, obejmujących cztery główne obozy koncentracyjne (Mauthausen, Gusen I, Gusen II i Gusen III) oraz ponad 50 mniejszych, gdzie więźniowie niewolniczo pracowali w kamieniołomach (wydobywany granit, z którego wyłożone były ulice Wiednia, przeznaczony był na całościową rekonstrukcję niemieckich miast według planów Alberta Speera), fabrykach amunicji, kopalniach, fabrykach zbrojeniowych i montowniach samolotów myśliwskich Me 262. Kompleks służył niemieckiej machinie wojennej oraz jako środek eksterminacji przez pracę. Początkowo nie miał własnej komory gazowej i ofiary wysyłane były głównie do zamku w Hartheim, ok. 40.7 km na wschód, lub zabijane śmiertelnym zastrzykiem i palone w piecach krematoryjnych. Później między Mauthausen i Gusen zaczął jeździć samochód z rurami wydechowymi skierowanymi do wnętrza. Wreszcie w 12.1941 wybudowano komorę gazową. Ok. 122,000‑360,000 więźniów zginęło bądź zostało zamordowanych. Wielu polskich kapłanów, głównie zatrzymanych w ramach akcji eksterminacji polskiej inteligencji „Intelligenzaktion”, straciło tam życie. Kompleks został założony i służył jako źródło taniej siły roboczej prywatnemu przedsiębiorstwu. (więcej na: www.kz-gedenkstaette-dachau.de [dostęp: 2013.08.10], pl.wikipedia.org [dostęp: 2016.05.30], pl.wikipedia.org [dostęp: 2012.11.23], pl.wikipedia.org [dostęp: 2012.11.23])

EG Sosnowitz: niem. Polizei Ersatz Gefängnis in Sosnowitz (pl. Policyjne Więzenie Zastępcze Sosnowiec), założone zostało — w halach fabryki Schoena w Sosnowcu (już wówczas części niem. Provinz Schlesien — Prowincji Śląsk) — w 10.1939 i funkcjonowało do 02.1941 (prawd. przez jakiś czas zwane też było Stalag–Stammlager Sosnowitz). Zabudowania fabryki otoczono drutem kolczastym, a straż sprawowała jednostka ludobójczej niemieckiej organizacji SS. Pierwszymi więźniami byli Polscy więźniowie polityczni. Przez obóz przeszło ogółem ponad 1,500 więźniów, w tym około 1,000 Żydów z Czech i Austrii. Więźniowie byli brutalnie torturowani, a ich krzyki zagłuszano grą na akordeonie. Pracowali niewolniczo na terenie Sosnowca. Ciała zmarłych i zamordowanych grzebano na cmentarzu dawnego szpitala miejskiego „Pekin” (gdzie prawd. pochowano ok. 1,500 ofiar niemieckich zbrodni). Pozostałych wywożono do niemieckich obozów koncentracyjnych KL Dachau, KL Ravensbruck i powstającego KL Auschwitz. (więcej na: www.tysol.pl [dostęp: 2020.05.25])

Katowice (więzienie): Areszt śledczy zarządzany przez Niemców, a później, w 1945, przejęty przez komunazistów.

Intelligenzaktion Schlesien: Przeprowadzona przez Niemców głównie w 04‑05.1940 akcja aresztowań i eksterminacji polskiej elity intelektualnej Górnego Śląska, w większości umieszczonej na liście proskrypcyjnej zwanej „Sonderfahndungsbuch Polen” — powstańców śląskich, działaczy plebiscytowych, dziennikarzy, polityków, intelektualistów, urzędników oraz duchownych — mająca na celu całkowitą germanizację regionu. Część aresztowanych zamordowano w zbiorowych egzekucjach, część zesłano do obozów koncentracyjnych (duchowni zostali zesłani najpierw do KL Dachau, a potem do KL Gusen, gdzie niewolniczo pracowali w kamieniołomach), skąd większość już nie wróciła, część wydalono do zarządzanego przez Niemców Generalnego Gubernatorstwa. Razem Niemcy zamordowali ok. 2,000 członków górnośląskiej polskiej elity inteligenckiej. (więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2016.05.30])

Intelligenzaktion: (pl. „akcja inteligencja”) — niemiecki program eksterminacji polskiej elity, głównie inteligencji, przeprowadzony od początku okupacji w 09.1939 do 04.1940, głównie na terenach przyłączonych bezpośrednio do Niemiec, ale także na terenie tzw. Generalnego Gubernatorstwa, gdzie nosił miano AB‑aktion. W pierwszej fazie, tuż po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, realizowany pod nazwą niem. Unternehmen „Tannenberg” (pl. „operacja Tannenberg”) — w oparciu o opracowane przez jednostkę Zentralstelle II/P (Polen) niemieckiego Głównego Urzędu SD listy proskrypcyjne Polaków (niem. Sonderfahndungsbuch Polen), uznawanych za szczególnie niebezpiecznych dla III Rzeszy. Znalazły się na niej nazwiska 61,000 Polaków. Razem w trakcie tego ludobójstwa planowo i metodycznie zamordowano ok. 50 tys. nauczycieli, księży, przedstawicieli ziemiaństwa, wolnych zawodów, działaczy społecznych i politycznych oraz emerytowanych wojskowych. Kolejnych 50 tys. zesłano do obozów koncentracyjnych, gdzie przeżył tylko znikomy procent. (więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2016.05.30], pl.wikipedia.org [dostęp: 2014.10.04])

Ribbentrop-Mołotow: Ludobójczy rosyjsko–niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. „Wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy–Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane Intelligenzaktion, w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko–niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2015.09.30])

Powstania śląskie: Trzy zbrojne wystąpienia polskiej ludności przeciwko Niemcom w latach 1919‑21 o polską przynależność Górnego Śląska i Opolszczyzny, po odrodzeniu państwa polskiego w 1918. Wybuchły w kontekście plebiscytu zarządzonego na podstawie ustaleń międzynarodowego traktatu wersalskiego z 28.06.1919, kończącego I wojnę światową, który miał zdecydować o przynależności państwowej spornych ziem. I powstanie miało miejsce w dniach 16‑24.08.1919 i wybuchło samorzutnie w odpowiedzi na terror i represje niemieckie wobec ludności polskiej. Objęło głównie powiaty pszczyńskie i rybnicki oraz część okręgu przemysłowego. Stłumione przez Niemców. II powstanie odbyło się 19‑25.08.1920. Wybuchło po licznych aktach terroru ze strony niemieckiej. Objęło cały obszar okręgu przemysłowego oraz część powiatu rybnickiego. W rezultacie Polacy uzyskali lepsze warunki do kampanii przed plebiscytem. Plebiscyt został przeprowadzony 20.03.1921. Większość ludności — 59,6% — opowiedziała się za Niemcami, ale wielki wpływ na wyniki miało dopuszczenie do głosowania Górnoślązaków mieszkających poza granicami Śląska. W rezultacie wybuchło III powstanie, będące największym zrywem powstańczym Ślązaków w XX w. Trwało od 02.05.1921 do 05.07.1921. Objęło prawie cały obszar Górnego Śląska. Doszło do dwóch dużych bitew w rejonie Góry Świętej Anny i pod Olzą. W wyniku powstania 12.10.1921 międzynarodowa komisja plebiscytowa podjęła decyzję o korzystniejszym dla Polski podziale Górnego Śląska. Bbszar przyznany Polsce powiększony został do ok. ⅓ spornego terytorium. Polsce przypadło 50% hutnictwa i 76% kopalń węgla. (więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2020.05.25])

źródła

osobowe:
silesia.edu.pl [dostęp: 2019.10.13], kolomilosnikowbielszowic.wordpress.com [dostęp: 2020.05.25], www.ipgs.us [dostęp: 2012.11.23], arolsen-archives.org [dostęp: 2019.05.30]
oryginalnych zdjęć:
kolomilosnikowbielszowic.wordpress.com [dostęp: 2020.05.25], kolomilosnikowbielszowic.wordpress.com [dostęp: 2020.05.25], stowarzyszniehdkrybnik.republika.pl [dostęp: 2013.08.10], www.miejscapamiecinarodowej.pl [dostęp: 2014.01.06]

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA

Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. Wikipedii — proszę spróbować wybierając link poniżej:

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA

Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

ADRES EMAJL

jako temat podając:

MARTYROLOGIUM: NIEDZIELA Józef

Powrót do przeglądania życiorysu: