• MATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneMATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
link to OUR LADY of PERPETUAL HELP in SŁOMCZYN infoLOGO PORTALU

Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska

  • św. ZYGMUNT: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne

LINK do Nu HTML Checker

BIAŁA KSIĘGA
Martyrologium duchowieństwa — Polska

XX w. (lata 1914 – 1989)

dane osobowe

wersja:

link to PERSONAL RECORD - ENGLISH VERSION
  • LUDWICZAK Antoni Jan, źródło: www.audiovis.nac.gov.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    źródło: www.audiovis.nac.gov.pl
    zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan - 1936, Dalki, źródło: cyra.wblogu.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    1936, Dalki
    źródło: cyra.wblogu.pl
    zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan, źródło: centrum.diecezja.legnica.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    źródło: centrum.diecezja.legnica.pl
    zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan, źródło: www.audiovis.nac.gov.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    źródło: www.audiovis.nac.gov.pl
    zasoby własne

nazwisko

LUDWICZAK

imiona

Antoni Jan

  • LUDWICZAK Antoni Jan - Tablica pamiątkowa, Gniezno, źródło: pl.wikipedia.org, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    Tablica pamiątkowa, Gniezno
    źródło: pl.wikipedia.org
    zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan - Tablica pamiątkowa, kościół pw. św. Piotra i św. Pawła, Kostrzyń, źródło: www.parafia-kostrzyn.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    Tablica pamiątkowa, kościół pw. św. Piotra i św. Pawła, Kostrzyń
    źródło: www.parafia-kostrzyn.pl
    zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan - Tablica pamiątkowa, Chełmce, źródło: www.wtg-gniazdo.org, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    Tablica pamiątkowa, Chełmce
    źródło: www.wtg-gniazdo.org
    zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan - Tablica pamiątkowa, Lubasz, źródło: www.wtg-gniazdo.org, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    Tablica pamiątkowa, Lubasz
    źródło: www.wtg-gniazdo.org
    zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan - Pamiątkowa tabliczka, pomnik Państwa Podziemnego, Poznań, źródło: zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    Pamiątkowa tabliczka, pomnik Państwa Podziemnego, Poznań
    źródło: zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan - Pomnik Państwa Podziemnego, Poznań, źródło: zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    Pomnik Państwa Podziemnego, Poznań
    źródło: zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan - Pomnik Państwa Podziemnego, Poznań, źródło: zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    Pomnik Państwa Podziemnego, Poznań
    źródło: zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan - Tablica pamiątkowa, katedra, Gniezno; źródło: dzięki uprzejmości p. Jerzego Andrzejewskiego, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    Tablica pamiątkowa, katedra, Gniezno
    źródło: dzięki uprzejmości p. Jerzego Andrzejewskiego
    zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan - Tablica pamiątkowa, katedra, Gniezno; źródło: dzięki uprzejmości p. Jerzego Andrzejewskiego, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    Tablica pamiątkowa, katedra, Gniezno
    źródło: dzięki uprzejmości p. Jerzego Andrzejewskiego
    zasoby własne
  • LUDWICZAK Antoni Jan - Tablica pamiątkowa, budynek Sejmu RP, Warszawa, źródło: commons.wikimedia.org, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOLUDWICZAK Antoni Jan
    Tablica pamiątkowa, budynek Sejmu RP, Warszawa
    źródło: commons.wikimedia.org
    zasoby własne

funkcja

kapłan diecezjalny

wyznanie

Kościół łaciński (rzymsko-katolicki)
więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2014.09.21]

diecezja / prowincja

archidiecezja gnieźnieńska i poznańska (aeque principaliter)
więcej na: www.archpoznan.pl [dostęp: 2012.11.23]
ordynariat polowy Wojska Polskiego
więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2014.12.20]

data i miejsce urodzenia

16.05.1878

Kostrzyn (pow. Poznań)

prezbiterat (święcenia)/
ordynacja

13.12.1903 (Gniezno)

szczegóły posługi

proboszcz parafii Chełmce (1938‑9), założyciel i b. dyrektor pierwszego w Polsce katolickiego Uniwersytetu Ludowego w Dalkach k. Gniezna (1921‑38), założyciel uniwersytetów ludowych w Zagórzu, Bolszewie i Odolanowie, b. dyrektor (w wolnej Polsce) i sekretarz generalny (w zaborze niemieckim) Towarzystwa Czytelni Ludowych (1912‑33), b. poseł na Sejm Ustawodawczy (1919‑22), b. duszpasterz parafii Pniewy (1912), b. wikariusz parafii Psarskie (1912), Ostrów (1910‑1), Ostrzeszów (1908‑10), Buk (1907‑8), Lubasz (1904‑7), założyciel i redaktor „Przyjaciela Dzieci” (1911‑7) i „Przyjaciela Młodzieży” (1911‑5), członek Komisji Historycznej Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, działacz społeczny i polityczny

data i miejsce śmierci

18.05.1942

TA Hartheim

przyczyna śmierci

eksterminacja: zagazowanie w komorze gazowej

szczegóły śmierci

W latach 1906‑7, podczas strajku szkolnego polskich dzieci w zaborze niemieckim, kierował protestem dzieci w szkole w Lubaszu. Organizator przygotowań do Powstania Wielkopolskiego (1918‑9) w Pniewach — założyciel polskiej straży miejskiej, oddziału bojowego, jednostki Czerwonego Krzyża i zespołu pielęgniarek, kapelan oddziału powstańczego, uczestnik Polskiego Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu w 12.1918. Kierownik Warmińskiego Komitetu Plebiscytowego, z ramienia Ministerstwa Spraw Zagranicznych, podczas decydowania o losie Warmii w latach 1920‑2. Po niemieckim i rosyjskim najeździe na Rzeczpospolitą w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, aresztowany przez Niemców 02.11.1939. Przetrzymywany w więzieniu w Inowrocławiu. 05.11.1939 przewieziony do więzienia w Świeciu (w b. zakładzie psychiatrycznym), a stamtąd 08.11.1939 do obozu przejściowego w Górnej Grupie. Następnie 05.02.1940 przetransportowany do obozu przejściowego Neufahrwasser in Gdańsk, stamtąd 08.02.1940 do obozu koncentracyjnego KL Stutthof. Stamtąd 09‑10.04.1940 przewieziony do obozu koncentracyjnego KL Sachsenhausen. W końcu 14.12.1940 przetransportowany do obozu koncentracyjnego KL Dachau, a stamtąd — całkowicie wycieńczony — przewieziony w tzw. „transporcie inwalidów” do centrum eutanazyjnego TA Hartheim, gdzie został zamordowany w komorze gazowej.

alt. daty i miejsca śmierci

17.06.1942 (data „świadectwa śmierci” KL Dachau)

sprawstwo

Niemcy

inni związani szczegółami śmierci

CIEMNIAK Ludwik, DEMSKI Władysław, FARULEWSKI Tadeusz, GOTOWICZ Alojzy, KOMPF Janusz, KUBICKI Telesfor, KUBSKI Stanisław, ŁÓJ Jan, MATUSZEWSKI Franciszek, MĄKOWSKI Jan, MULLER Józef Stanisław Kostka, NIEMIR Józef, POMIANOWSKI Władysław, SCHOENBORN Stefan, SKOWRON Kazimierz, STREHL Mieczysław, SZUKALSKI Jan, WĄSOWICZ Zygmunt, WŁODARCZYK Ignacy

miejsca zagłady
obozy (+ nr więźnia)

TA Hartheim: W niem. Tötungsanstalt TA Hartheim (pl. centrum zabijania/eutanazyjne), na zamku Schloss Hartheim w miejscowości Alkoven w Górnej Austrii, wchodzącym w skład kompleksu obozów koncentracyjnych KL Mauthausen–Gusen, w ramach „Aktion T4”, Niemcy mordowali ofiary — osoby niedorozwinięte psychicznie — w komorach gazowych. Od 04.1941 program rozszerzono o więźniów obozów koncentracyjnych. Większość, jeśli nie wszyscy, duchowni z obozu koncentracyjnego KL Dachau byli zawożeni do Hartheim w tzw. „transportach inwalidów” (pod kryptonimem „Aktion 14 f 13”) — osób chorych i według Niemców „niezdolnych do pracy” — z obozu w KL Dachau (początkowo pod pretekstem transferu do lepszego obozu).
Uwaga: Podane w „Białej Księdze” daty śmierci zamordowanych w Schloss Hartheim są datami wywiezienia ofiar z ostatniego obozu koncentracyjnego, gdzie byli przetrzymywani. Nieznane są rzeczywiste daty śmierci — śledztwo polskiego Instytutu Pamięci Narodowej IPN wskazuje, że ofiary były mordowane natychmiast po przywiezieniu do Schloss Hartheim, ciała palone a prochy rozrzucane po pobliskich polach bądź do Dunaju. Dla ukrycia ludobójczych mordów Niemcy fałszowali zarówno daty śmierci (na przykład te zapisane w księgach obozu KL Dachau i w „Białej Księdze” ukazane jako daty alternatywne) jak i przyczyny śmierci. (więcej na: ipn.gov.pl [dostęp: 2019.05.30], pl.wikipedia.org [dostęp: 2012.12.28])

Aktion T4: Niemiecki program eutanazyjny, systematycznego fizycznego mordu ludzi niedorozwiniętych psychicznie, przewlekle chorych psychicznie i neurologicznie — „eliminacji życia niewartego życia” (niem. „Vernichtung von lebensunwertem Leben”). W szczytowym okresie lat 1940‑1 zamordowano ok. 70,000 osób, w tym pensjonariuszy szpitali psychiatrycznych w okupowanej przez Niemców Polsce. Od 04.1941 programem objęto chorych psychicznie i „niepełnosprawnych” (co oznaczało niezdolnych do pracy) więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych — pod kryptonimem „Aktion 14 f 13”. Zamordowano wówczas ok. 20,000 więźniów, m.in. w komorach gazowych w Hartheim mordowano polskich kapłanów przetrzymywanych w obozie koncentracyjnym KL Dachau. Innym „regionalnym przedłużeniem” Aktion T4 był program „Aktion Brandt”, w trakcie którego Niemcy mordowali przewlekle chorych, by zwolnić miejsca w szpitalach dla rannych żołnierzy. Szacuje się, że w tym programie zamordowano co najmniej 30,000 osób. (więcej na: ipn.gov.pl [dostęp: 2019.05.30], pl.wikipedia.org [dostęp: 2012.12.28], pl.wikipedia.org [dostęp: 2012.12.28])

KL Dachau (nr więźnia: 22576): KL Dachau w niemieckiej Bawarii, założony w 1933, stał się głównym obozem koncentracyjnym dla księży katolickich w czasie II wojny światowej: Niemcy więzili w nim ok. 3,000 kapłanów, w tym ok. 1,800 polskich. Kapłanów zmuszano do niewolniczej pracy na tzw. „Plantagach”, czyli placach polowych, przy budowach, m.in. krematorium. W barakach więziennych panował głód, szczególnie w latach 1941‑2, zimą przejmujące zimno a latem nieznośny upał. Więźniowie zapadali na choroby, w szczególności gruźlicę. Na wielu przeprowadzano zbrodnicze „eksperymenty medyczne” — in 11.1942 ok. 20 kapłanów otrzymało zastrzyki z flegmony; od 07.1920 do 05.1944 ok. 120 poddanych zostało eksperymentom malarycznym. Ponad 750 polskich duchownych zostało przez Niemców zamordowanych, w tym wielu zagazowanych w ośrodku eutanacyjnym Scholoss Hartheim w Austrii. System obozów KL Dachau w szczytowym momencie miał ok. 100 podobozów niewolniczej pracy przymusowej — w południowych Niemczech i Austrii. Udokumentowanych zostało ok. 32,000 przypadków śmierci w obozie, tysiące zginęło bez śladu. W momencie oswobodzenia 29.04.1945 przez wojska USA ok. 10,000 na 30,000 więźniów było chorych… (więcej na: www.kz-gedenkstaette-dachau.de [dostęp: 2013.08.10], pl.wikipedia.org [dostęp: 2016.05.30])

KL Sachsenhausen: Przez obóz koncentracyjny KL Sachsenhausen, założony na terenach byłej wioski olimpijskiej z 1936, przeszły w 1940 setki polskich kapłanów. Zanim zostali przetransportowani to obozu koncentracyjnego KL Dachau, część z nich zginęła w KL Sachsenhausen. (więcej na: www.stiftung-bg.de [dostęp: 2013.08.10])

KL Stutthof: W obozie koncentracyjnym KL Stutthof (ówcześnie na terenie Wschodnich Prus należących do Niemiec, dziś: wieś Sztutowo), którego budowę rozpoczęto 2.ix.1939, w dzień po niemieckim ataku na Polskę i rozpoczęciu II wojny światowej, Niemcy przetrzymywali razem ok. 110‑127 tys. osób pochodzących z 28 krajów, w tym 49 tysięcy kobiet i dzieci. Zamordowali ok. 65 tys. osób. W dniach 25.01–27.04. 1945, wobec nacierającej armii rosyjskiej, Niemcy przeprowadzili ewakuację obozu. 09.05.1945, gdy na teren obozu wtargnęli żołnierze rosyjskim, było w nim tylko 100 więźniów. W początkowym okresie (1939‑40) w KL Stutthof przetrzymywano księży z obszaru Pomorza, by później wysłać ich do obozu koncentracyjnego KL Dachau. Część została zamordowana już w KL Stutthof lub okolicy (na przykład w lesie Stegna). Także w późniejszym czasie wśród więźniów pojawiali się duchowni. (więcej na: www.stutthof.pl [dostęp: 2012.11.23], pl.wikipedia.org [dostęp: 2013.07.06])

Neufahrwasser: Neufahrwasser (Gdańsk — Nowy Port) był obozem przejściowym zorganizowanym przez Niemców w 1939 dla Polaków, głównie w ramach akcji „Intelligenzaktion” — likwidacji polskiej inteligencji na Pomorzu. Z Neufahrwasser więźniowej wysyłani byli do obozu koncentracyjnego KL Stutthof albo bezpośrednio do miejsc zagłady. Obóz działał do 04.1940. (więcej na: stutthof.org [dostęp: 2013.08.10], ofiaromwojny.republika.pl [dostęp: 2013.12.04])

Górna Grupa: Od 10.1939 do ok. 04.1940 w Górnej Grupie w klasztorze werbistów Niemcy zorganizowali — w ramach akcji „Intelligenzaktion”, eksterminacji polskiej inteligencji na Pomorzu — obóz dla Polaków, w tym 95 polskich duchownych, z okolic Świecia, Bydgoszczy, Chełmna, Grudziądza i Starogardu Gdańskiego na Pomorzu. Ok. 50 z nich zginęło, w tym znacząca część została zamordowana na miejscach straceń w Mniszku–Grupie. W tym samym miejscu w 1945 Rosjanie urządzili obóz koncentracyjny dla Niemców. Wśród nich byli kapłani katoliccy, z których dwóch poniosło śmierć. (więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2013.06.23], www.kpbc.ukw.edu.pl [dostęp: 2013.12.27])

Świecie: Areszt śledczy zarządzany przez Niemców. Z więzienia dużą część więźniów Niemcy wywieźli w 1939 do miejsca straceń w Mniszku–Grupie. (więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2013.06.23])

Świecie (instytut): Jesienią 1939 Niemcy w ramach — w ramach „Aktion T4” — wymordowali prawie wszystkich pacjentów szpitala psychiatrycznego w Świeciu. W dniach 10‑17.09.1939 ok. 1,000 osób zostało zamordowanych w lasach k. Mniszka, partiami po 60 ofiar. Wśród ofiar znajdowało się 120 dzieci. Ok. 300 pacjentów zawieziono zostało do szpitala w Kocborowie i zamordowanych później w lesie Szpęgawskim. (więcej na: ipn.gov.pl [dostęp: 2015.05.09])

Inowrocław: Niemieckie więzienie i areszt śledczy. W 1939 Niemcy przetrzymywali w nim setki Polaków z Inowrocławia i okolic aresztowanych w ramach akcji „Intelligenzaktion” — fizycznej eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych. Do 11.1939 w więzieniu i okolic 546 z nich zamordowano, w tym 56 osób w nocy 22‑23.10.1939. Także później było to miejsce kaźni wielu Polaków. Po rozpoczęciu okupacji rosyjskiej w 1945 komunazistowskie więzienie, m.in. dla kobiet. (więcej na: www.inowroclawfakty.pl [dostęp: 2013.05.19])

Aresztowania 02.11.1939 (Inowrocław): Ok. 01.11.1939 Niemcy „zaprosili” lokalnych duchownych z Inowrocławia i okolic na spotkanie w dniu 02.11.1939, w celu „omówienia współpracy z nowymi władzami”. Na miejscu wszyscy zebrani — 39 kapłanów — zostali aresztowani i przewiezieni do obozów koncentracyjnych lub na miejsca kaźni.

Intelligenzaktion: (pl. „akcja inteligencja”) — także niem. Unternehmen „Tannenberg” (pl. „operacja Tannenberg”). Niemiecki program eksterminacji polskiej elity, głównie inteligencji, przeprowadzony od początku okupacji w 09.1939 do 04.1940, głównie na terenach przyłączonych bezpośrednio do Niemiec, ale także na terenie tzw. Generalnego Gubernatorstwa, gdzie nosił miano AB‑aktion. W trakcie tego ludobójstwa planowo i metodycznie zamordowano ok. 50 tys. nauczycieli, księży, przedstawicieli ziemiaństwa, wolnych zawodów, działaczy społecznych i politycznych oraz emerytowanych wojskowych. Kolejnych 50 tys. zesłano do obozów koncentracyjnych, gdzie przeżył tylko znikomy procent. (więcej na: www.inowroclawfakty.pl [dostęp: 2013.05.19], pl.wikipedia.org [dostęp: 2014.10.04])

Ribbentrop-Mołotow: Ludobójczy rosyjsko–niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. „Wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy–Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane Intelligenzaktion, w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko–niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2015.09.30])

Powstanie Wielkopolskie: Powstanie polskich mieszkańców Posen Provinz (pl. Prowincja Poznańska) przeciwko Rzeszy Niemieckiej na przełomie lat 1918—1919, z zamiarem przyłączenia ziem zaboru pruskiego do odrodzonej w 1918 Rzeczypospolitej. Rozpoczęte 27.12.1918 w Poznaniu i zakończone 16.02.1919 rozejmem w Trewirze i polskim zwycięstwem. Udział w Powstaniu wzięło wielu polskich kapłanów, zarówno jako kapelanów oddziałów powstańczych, jak i członków i przywódców nowych władz polskich na terenach objętych Powstaniem. W 1939, po najeździe niemieckim na Polskę i rozpoczęciu II wojny światowej ci kapłani byli szczególnie prześladowani przez Niemców i w większości zamordowani. (więcej na: pl.wikipedia.org [dostęp: 2016.08.14])

źródła

osobowe:
www.wtg-gniazdo.org [dostęp: 2013.05.19], bs.sejm.gov.pl [dostęp: 2013.07.06], kruszwicahistoria.blogspot.com [dostęp: 2016.05.30], www.ipgs.us [dostęp: 2012.11.23], pl.wikipedia.org [dostęp: 2013.07.06], arolsen-archives.org [dostęp: 2019.05.30]
bibliograficzne:
„Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939‑1945”, Wiktor Jacewicz, Jan Woś, tom I‑V, Akademia Teologii Katolickiej, 1977‑1981
oryginalnych zdjęć:
www.audiovis.nac.gov.pl [dostęp: 2015.09.30], cyra.wblogu.pl [dostęp: 2016.05.30], centrum.diecezja.legnica.pl [dostęp: 2016.05.30], www.audiovis.nac.gov.pl [dostęp: 2015.09.30], pl.wikipedia.org [dostęp: 2014.01.06], www.parafia-kostrzyn.pl [dostęp: 2014.01.06], www.wtg-gniazdo.org [dostęp: 2013.05.19], www.wtg-gniazdo.org [dostęp: 2013.05.19], commons.wikimedia.org [dostęp: 2015.09.30]

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA

Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. Wikipedii — proszę spróbować wybierając link poniżej:

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA

Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

ADRES EMAJL

jako temat podając:

MARTYROLOGIUM: LUDWICZAK Antoni Jan

Powrót do przeglądania życiorysu: