• MATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneMATKA BOŻA CZĘSTOCHOWSKA
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
link to OUR LADY of PERPETUAL HELP in SŁOMCZYN infoLOGO PORTALU

Rzymskokatolicka Parafia
pw. św. Zygmunta
05-507 Słomczyn
ul. Wiślana 85
dekanat konstanciński
archidiecezja warszawska

  • św. ZYGMUNT: kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
  • św. ZYGMUNT: XIX w., feretron, kościół św. Zygmunta, Słomczyn; źródło: zbiory własneśw. ZYGMUNT
    XIX w., feretron
    kościół pw. św. Zygmunta, Słomczyn
    źródło: zbiory własne
LINK do Nu HTML Checker

pełna lista:

wyświetlKliknij by wyświetlić pełną listę

displayClick to display full list in English

BIAŁA KSIĘGA
Martyrologium duchowieństwa — Polska

XX w. (lata 1914 – 1989)

dane osobowe

wersja:

EnglishClick to display this bio in English

link to PERSONAL RECORD - ENGLISH VERSIONClick to display this bio in English
  • MACIERZYŃSKI Paweł, źródło: encyklo.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOMACIERZYŃSKI Paweł
    źródło: encyklo.pl
    zasoby własne

nazwisko

MACIERZYŃSKI

imiona

Paweł

  • MACIERZYŃSKI Paweł - Tablica pamiątkowa, katedra pw. Chrystusa Króla, Katowice, źródło: www.miejscapamiecinarodowej.pl, zasoby własne; KLIKNIJ by POWIĘKSZYĆ i WYŚWIETLIĆ INFOMACIERZYŃSKI Paweł
    Tablica pamiątkowa, katedra pw. Chrystusa Króla, Katowice
    źródło: www.miejscapamiecinarodowej.pl
    zasoby własne

funkcja

kapłan diecezjalny

wyznanie

Kościół łaciński (rzymskokatolicki)więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.09.21]

diecezja / prowincja

diecezja katowickawięcej na
www.archidiecezja.katowice.pl
[dostęp: 2013.05.19]

diecezja wrocławskawięcej na
www.archidiecezja.wroc.pl
[dostęp: 2013.05.19]

ordynariat polowy Wojska Polskiegowięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2014.12.20]

honorowe wyróżnienia

Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi I stopniawięcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.05.25]

data i miejsce śmierci

25.05.1945

KL Bergen-Belsenobóz koncentracyjny
dziś: k. Bergen, pow. Celle, kraj Dolna Saksonia, Niemcy

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.01.09]

alt. daty i miejsca śmierci

22.03.1945

szczegóły śmierci

W 1914, na początku I wojny światowej, powołany — jako kleryk — do armii niemieckiej.

Do 1916 służył na froncie zachodnim jako żołnierz.

W 1919‑21, już po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 11.1918, podczas przygotowań do plebiscytu, który miał zdecydować o przynależności państwowej Górnego Śląska i Opolszczyzny, wspierał polską społeczność.

Był członkiem tajnej Polskiej Organizacji Wojskowej POW w Nowym Bytomiu.

Po plebiscycie 20.03.1921 ponad 50 jego młodych parafian wzięło udział w III Powstaniu Śląskim w 1921, uważając go za swojego kapelana.

Po najeździe niemieckim i rosyjskim na Rzeczpospolitą w 09.1939 i rozpoczęciu II wojny światowej, po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, aresztowany przez Niemców, ale 20.09.1939 zwolniony.

Wkrótce potem ponownie aresztowany i osadzony w areszcie w Bieruniu Starym.

Po trzech dniach przewieziony do więzienia w Pszczynie a potem do więzienia w Rawiczu.

W 10.1939 przetransportowany do obozu koncentracyjnego KL Buchenwald.

Dzięki staraniom rodziny i parafii 22.10.1940 zwolniony, ale z zakazem prowadzenia działalności duszpasterskiej.

Odtąd m.in. pomagał uwięzionym w obozie koncentracyjnym KL Auschwitz i, poprzez nuncjaturę apostolską w Berlinie, przekazywał informacje o sytuacji w obozie.

Prawd. ukrywał się też w prywatnych mieszkaniach, współpracował w polskimi organizacjami podziemnych (część Polskiego Państwa Podziemnego).

Ponownie aresztowany przez Niemców 17.01.1944.

22.05.1944 przewieziony do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz.

Stamtąd wobec nadciągającego frontu rosyjskiego wygnany (prawd. w 01.1945, na pewno po 13.07.1944), prawd. w jednym z tzw. „marszów śmierci”, do obozu koncentracyjnego KL Sachsenhausen a na koniec do obozu koncentracyjnego KL Bergen–Belsen.

Tam wyzwolony 15.04.1945 przez wojska brytyjskie, ale po miesiącu, nie odzyskawszy zdrowia zginął.

przyczyna śmierci

eksterminacja: wycieńczenie i choroba

sprawstwo

Niemcy

data i miejsce urodzenia

28.08.1893

Kijewo Królewskiedziś: gm. Kijewo Królewskie, pow. Chełmno, woj. kujawsko–pomorskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.09.02]

prezbiterat (święcenia)/
ordynacja

22.06.1919

szczegóły posługi

1935 – 1939

proboszcz {parafia: Bieruń Starydziś: dzielnica w Bieruniu, gm. Bierun miasto, pow. Bieruń–Lędziny, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.11.05]
, pw. św. Bartłomieja Apostoła; dek.: Mysłowicedziś: pow. Mysłowice miasto, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
}

1931 – 1935

wikariusz {parafia: Katowicedzielnica Załęże
dziś: pow. Katowice miasto, woj. śląskie, Polska

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
, pw. św. Józefa Robotnika; dek.: Katowicedziś: pow. Katowice miasto, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
}

1930 – 1931

prefekt {Szopieniceczęść zwana Roździeń
dziś: cześć dzielnicy Szopienice–Burowiec w Katowicach, pow. Katowice miasto, woj. śląskie, Polska

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
, Komunalne Gimnazjum Koedukacyjne}

1923 – 1931

wikariusz {parafia: Roździeńdziś: cześć dzielnicy Szopienice–Burowiec w Katowicach, pow. Katowice miasto, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
, pw. św. Jadwigi Śląskiej; dek.: Katowicedziś: pow. Katowice miasto, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
}

1919 – 1923

wikariusz {parafia: Nowy Bytomdawn.: Frydenshuta
dziś: dzielnica w Rudzie Śląskiej, pow. Ruda Śląska miasto, woj. śląskie, Polska

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2010.08.11]
, pw. św. Pawła Apostoła; dek.: Rudadawn.: kolonia Glückauf
dziś: dzielnica w Rudzie Śląskiej, pow. Ruda Śląska miasto, woj. śląskie, Polska

więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2020.07.31]
}

1919

wikariusz {parafia: Marklowicedziś: gm. Marklowice, pow. Wodzisław Śląski, woj. śląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2022.07.16]
, pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika}

1916 – 1919

student {Wrocławdziś: pow. Wrocław miasto, woj. dolnośląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
, filozofia i teologia, Wydział Teologiczny, Uniwersytet Wrocławski (od 1945), Królewski Uniwersytet — Wszechnica Wrocławska (1816‑1911), Śląski Uniwersytet Fryderyka Wilhelma (1911‑1945)}

1914

student {Wrocławdziś: pow. Wrocław miasto, woj. dolnośląskie, Polska
więcej na
pl.wikipedia.org
[dostęp: 2021.12.19]
, filozofia i teologia, Wydział Teologiczny, Uniwersytet Wrocławski (od 1945), Królewski Uniwersytet — Wszechnica Wrocławska (1816‑1911), Śląski Uniwersytet Fryderyka Wilhelma (1911‑1945)}

inni związani szczegółami śmierci

FLORKOKliknij by wyświetlić biografię Józef, GRZĄDKAKliknij by wyświetlić biografię Hipolit, MAKIELAKliknij by wyświetlić biografię Teodor Franciszek, ORGANISZCZAKKliknij by wyświetlić biografię Władysław, SZWAJNOCHKliknij by wyświetlić biografię Stefan

miejsca zagłady
obozy (+ nr więźnia)

KL Bergen-Belsen: Do 1944 Bergen–Belsen był obozem jenieckim, w 1944 przekształcony w obóz koncentracyjny, w 1945 zaczęły doń napływać tysiące więźniów gnanych w tzw. „marszach śmierci” z innych obozów, wówczas zginęło w nim ok. 50 tys. więźniów. Gdy obóz został wyzwolony przez wojska brytyjskie 15.04.1945 znaleziono w nim ok. 13,000 niepochowanych zwłok i ok. 60,000 więźniów, przez wiele dni głodujących, odwodnionych i chorych, głównie na tyfus. Ok. 14,000 z nich zmarło w ciągu następnych 2 miesięcy. (więcej na: bergen-belsen.stiftung-ng.deKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.08.10]
)

KL Sachsenhausen: Przez obóz koncentracyjny KL Sachsenhausen, założony na terenach byłej wioski olimpijskiej w 07.1936, przeszły w 1940 setki polskich kapłanów. Zanim zostali przetransportowani to obozu koncentracyjnego KL Dachau, część z nich zginęła w KL Sachsenhausen. W obozie dokonywano zbrodniczych eksperymentów medycznych na więźniach. W latach 1942‑4 ok. 140 więźniów pracowało nad fałszowaniem funtów brytyjskich, paszportów, wiz, pieczęci i innych dokumentów. Także i innych więźniów wykorzystywano do pracy niewolniczej, m.in. w zakładach lotniczych firmy Heinkel, w fabrykach firm AEG i Siemens. Przeciętnie w obozie przebywało ok. 50,000 więźniów. Razem przez KL Sachsenhausen i jego filie przeszło ponad 200,000, z których zginęły dziesiątki tysięcy. Tuż przed nadejściem Rosjan dokonano masowej ewakuacji obozu i jego filii (razem ok. 80,000 więźniów) na zachód — w tzw. „marszach śmierci” do innych obozów, m.in. do KL Mauthausen–Gusen oraz KL Bergen–Belsen. Obóz funkcjonował do 22.04.1945. Po zakończeniu działań wojennych Rosjanie zorganizowali tam tajny obóz dla jeńców niemieckich i „podejrzanych” żołnierzy rosyjskich. (więcej na: www.stiftung-bg.deKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.08.10]
)

KL Auschwitz (nr więźnia: 188074Kliknij by wyświetlić biografię): Niemiecki obóz koncentracyjny (niem. Konzentrationslager) i obóz zagłady (niem. Vernichtungslager) KL Auschwitz w okolicy Oświęcimia, założony przez Niemców 27.01.1940 na ówczesnym terytorium Niemiec (najpierw w niem. Provinz Schlesien — Prowincji Śląsk; a od 1941 niem. Provinz Oberschlesien — Prowincja Górny Śląsk). KL Auschwitz był początkowo obozem głównie dla Polaków, od 1942 stał się miejscem zagłady europejskich Żydów. W skład kompleksu obozów koncentracyjnych KL Auschwitz wchodził znajdujący się zaraz obok obóz zagłady (niem. Vernichtungslager) KL Auschwitz II Birkenau, gdzie Niemcy zamordowali nawet do ponad miliona ludzi, głównie Żydów, w komorach gazowych. Przez KL Auschwitz przeszło ponad 400 kapłanów i osób zakonnych, z których ok. 40% zostało zamordowanych (większość z nich to Polacy). (więcej na: www.meczennicy.pelplin.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.07.06]
)

KL Buchenwald (nr więźnia: 8717Kliknij by wyświetlić biografię): W obozie koncentracyjnym KL Buchenwald, założonym w 1937 i funkcjonującym do 1945, Niemcy przetrzymywali ok. 238,380 więźniów, z których zamordowali ok. 56 tys., w tym tysiące Polaków. Na więźniach prowadzono badania pseudonaukowe, na potrzeby firm Behring–Werke z Marburga i Instytutu Roberta Kocha z Berlina. Więźniowie niewolniczo pracowali m.in. na potrzeby spółek Gustloff z Weimaru oraz Fritz–Sauckel produkujących sprzęt zbrojeniowy. Na rzecz Erla–Maschinenwerk GmbH w Lipsku, Junkers w Schönebeck (samoloty) i Rautal w Wernigerode Niemcy utworzyli specjalne podobozy. W 1945 było ich ponad 100. Do KL Buchenwald początkowo należał też podobóz KL Dora, a od 08.1944 również i podobozy KL Ravensbrück. 08.04.1945 polski więzień, Gwidon Damazyn, na potajemnie przez siebie zrobionym nadajniku krótkofalowym wysłał, wraz z rosyjskim więźniem, informację w świat — do nadciągających Aliantów — z prośbą o pomoc. Usłyszano go i otrzymał odpowiedź: „KL Bu. Trzymajcie się. Nadciągamy z pomocą. Żołnierze Trzeciej Armii” (amerykańskiej). Trzy dni później obóz został wyzwolony. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2012.11.23]
)

Rawicz: Więzienie, założone w 1819–21, w miejsce poddanego likwidacji przez zaborcze władze pruskie klasztoru oo. Franciszkanów Braci Mniejszych. Podczas II wojny światowej, w czasie okupacji niemieckiej 1939–45, niemieckie niem. Zuchthaus (pl. więzienie ciężkie), przeznaczone dla mężczyzn skazanych na długoterminowe kary pozbawienia wolności i kary obozu karnego, głównie przez sądy okupacyjnego niem. Warthegau (pl. Kraj Warty). Duża część więźniów była następnie wywożona do niemieckich obozów koncentracyjnych. Po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej więzienie zarządzane przez komunazistowskie władze rosyjskiej republiki prl. Przetrzymywano w nim wielu działaczy polskiego konspiracyjnego podziemia niepodległościowego, w tym żołnierzy Armii Krajowej AK. Więźniowie polityczni zostali w końcu zwolnieni w 1956. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2013.08.17]
)

Intelligenzaktion: (pl. „akcja inteligencja”) — niemiecki program eksterminacji polskiej elity, głównie inteligencji, przeprowadzony od początku okupacji w 09.1939 do 04.1940, głównie na terenach przyłączonych bezpośrednio do Niemiec, ale także na terenie tzw. Generalnego Gubernatorstwa, gdzie nosił miano AB‑aktion. W pierwszej fazie, tuż po rozpoczęciu okupacji niemieckiej, realizowany pod nazwą niem. Unternehmen „Tannenberg” (pl. „operacja Tannenberg”) — w oparciu o opracowane przez jednostkę Zentralstelle II/P (Polen) niemieckiego Głównego Urzędu SD listy proskrypcyjne Polaków (niem. Sonderfahndungsbuch Polen), uznawanych za szczególnie niebezpiecznych dla III Rzeszy. Znalazły się na niej nazwiska 61,000 Polaków. Razem w trakcie tego ludobójstwa planowo i metodycznie zamordowano ok. 50 tys. nauczycieli, księży, przedstawicieli ziemiaństwa, wolnych zawodów, działaczy społecznych i politycznych oraz emerytowanych wojskowych. Kolejnych 50 tys. zesłano do obozów koncentracyjnych, gdzie przeżył tylko znikomy procent. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.10.04]
)

Ribbentrop-Mołotow: Ludobójczy rosyjsko–niemiecki pakt przyjaźni między przywódcą rosyjskim Józefem Stalinem i niemieckim Adolfem Hitlerem, podpisany 23.08.1939 w Moskwie przez ministrów spraw zagranicznych Rosji — Wiaczesława Mołotowa — i Niemiec — Joachima von Ribbentropa — który sankcjonował i był bezpośrednią przyczyną niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę i rozpoczęcia II wojny światowej w 09.1939. W sensie politycznym pakt był próbą przywrócenia status quo ante sprzed 1914, z jednym wyjątkiem, a mianowicie „handlową” wymianą tzw. „Królestwa Polskiego”, wchodzącego w 1914 w skład Imperium Rosyjskiego, na Galicję Wschodnią (dzisiejszą zachodnią Ukrainę), w 1914 należącą do Imperium Austro–Węgierskiego. Galicję, ze Lwowem, mieli przejąć Rosjanie, „Królestwo Polskie” — pod nazwą Generalnego Gubernatorstwa — Niemcy. Wybuchła w rezultacie „wojna była jedną z największych w historii klęsk i dramatów ludzkości, bo dwie ateistyczne i antychrześcijańskie ideologie: narodowego i międzynarodowego socjalizmu, odrzuciły Boga i Jego piąte przykazanie Dekalogu: Nie zabijaj!” (abp Stanisław Gądecki, 01.09.2019). Ustalenia paktu — wsparte zdradą formalnych sojuszników Polski, Francji i Niemiec, które 12.09.1939 na wspólnej konferencji w Abbeville, zdecydowały o nieudzielaniu pomocy zaatakowanej Polsce i niepodejmowaniu działań zbrojnych wobec Niemiec (co było złamaniem zobowiązań traktatowych z Polską) — zostały sprecyzowane 28.09.1939 w traktacie „o granicach i przyjaźni Niemcy–Rosja”, podpisanym przez tych samych zbrodniarzy. Jednym z jego ustaleń było podzielenie się strefami wpływów w środkowej i wschodniej Europie oraz IV rozbiór Polski. W jednym z tajnych aneksów zapisano: „Obie strony nie będą tolerować na swych terytoriach jakiejkolwiek polskiej propagandy, która dotyczy terytoriów drugiej strony. Będą one tłumić na swych terytoriach wszelkie zaczątki takiej propagandy i informować się wzajemnie w odniesieniu do odpowiednich środków w tym celu”. Skutkiem porozumień była seria spotkań między ludobójczymi organizacjami — niemieckim Gestapo i rosyjskim NKWD, na których dyskutowano koordynację wysiłków w celu eksterminacji polskiej inteligencji i warstw przywódczych (w Niemczech zwane Intelligenzaktion, w Rosji przyjęła formę zbrodni katyńskiej). Skutkiem porozumień była śmierć setek tysięcy polskiej inteligencji, w tym tysięcy przedstawianych kapłanów, i dziesiątków milionów zwykłych ludzi. Skutki tej rosyjsko–niemieckiej umowy trwały do 1989, a i dziś są odczuwalne. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2015.09.30]
)

Powstania śląskie: Trzy zbrojne wystąpienia polskiej ludności przeciwko Niemcom w latach 1919‑21 o polską przynależność Górnego Śląska i Opolszczyzny, po odrodzeniu państwa polskiego w 1918. Wybuchły w kontekście plebiscytu zarządzonego na podstawie ustaleń międzynarodowego traktatu wersalskiego z 28.06.1919, kończącego I wojnę światową, który miał zdecydować o przynależności państwowej spornych ziem. I powstanie miało miejsce w dniach 16‑24.08.1919 i wybuchło samorzutnie w odpowiedzi na terror i represje niemieckie wobec ludności polskiej. Objęło głównie powiaty pszczyńskie i rybnicki oraz część okręgu przemysłowego. Stłumione przez Niemców. II powstanie odbyło się 19‑25.08.1920. Wybuchło po licznych aktach terroru ze strony niemieckiej. Objęło cały obszar okręgu przemysłowego oraz część powiatu rybnickiego. W rezultacie Polacy uzyskali lepsze warunki do kampanii przed plebiscytem. Plebiscyt został przeprowadzony 20.03.1921. Większość ludności — 59,6% — opowiedziała się za Niemcami, ale wielki wpływ na wyniki miało dopuszczenie do głosowania Górnoślązaków mieszkających poza granicami Śląska. W rezultacie wybuchło III powstanie, będące największym zrywem powstańczym Ślązaków w XX w. Trwało od 02.05.1921 do 05.07.1921. Objęło prawie cały obszar Górnego Śląska. Doszło do dwóch dużych bitew w rejonie Góry Świętej Anny i pod Olzą. W wyniku powstania 12.10.1921 międzynarodowa komisja plebiscytowa podjęła decyzję o korzystniejszym dla Polski podziale Górnego Śląska. Bbszar przyznany Polsce powiększony został do ok. ⅓ spornego terytorium. Polsce przypadło 50% hutnictwa i 76% kopalń węgla. (więcej na: pl.wikipedia.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2020.05.25]
)

źródła

osobowe:
encyklo.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.12.19]
, www.ushmm.orgKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2016.04.23]
,
pierwotnych (oryginalnych) zdjęć:
encyklo.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2021.12.19]
, www.miejscapamiecinarodowej.plKliknij by spróbować wyświetlić stronę
[dostęp: 2014.01.06]

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORA

Jeśli na Pana/Pani urządzeniu działa klient programu pocztowego — taki jak Mozilla Thunderbird, Windows Mail czy Microsoft Outlook, opisanych m.in. WikipediiPatrz:
pl.wikipedia.org
 — proszę spróbować wybierając link poniżej:

LIST do KUSTOSZA/ADMINISTRATORAKliknij i spróbuj wywołać własnego klienta poczty E-majlową

Jeśli natomiast Pan/Pani nie posiada takowego klienta na swoim urządzeniu lub powyższy link nie jest aktywny proszę wysłać Emajl do Kustosza/Administratora za pomocą używanego przez Pana/Panią konta — w stosowanym programie do wysyłania korespondencji — na poniższy adres:

ADRES EMAJL

jako temat podając:

MARTYROLOGIUM: MACIERZYŃSKI Paweł

Powrót do przeglądania życiorysu:

kliknij by powrócić do życiorysuKliknij by powrócić do życiorysu