Łącza do ilustracji dzieł sztuki związanych ze świętym:

Urodził się w 1601 r., jako pierwsze z siedmiorga dzieci Izaaka Eudesa i Marty Corbin, wieśniaków, w wiosce Ri w Normandii. Był starszym bratem znanego francuskiego historyka François Eudes de Nézeray.

Jako nastolatek ślubował czystość i po ukończeniu szkół podstawowych wstąpił do kolegium jezuickiego w Caen. Tutaj pogłębił w sobie życie wewnętrzne. Znajomość języka łacińskiego opanował w tak doskonałym stopniu, że mógł się nim posługiwać na równi z językiem ojczystym. Jako wzorowy uczeń został przyjęty do Sodalicji Mariańskiej. Po ukończeniu kolegium w 1623 r. wstąpił do głośnego wówczas we Francji „Oratorium Jezusa”. Przyjął go sam założyciel tej instytucji, kard. Piotr de Bérulle, wówczas najwyższy autorytet moralny we Francji.

W dwa lata potem Jan przyjął święcenia kapłańskie (1625 r.).

Kapłańskie życie rozpoczął od pomocy ofiarom plagi naonczas pustoszącej Francję (m.in. w Argentan w 1627 r.). Ponoć przez pewien czas żył w dużej beczce na środku pola, na uboczu, spożywając jedzenie przynoszone mu z pobliskiego konwentu – byle tylko samemu nie stać się roznosicielem epidemii.

Następnie został wysłany do Caen. Powierzono mu obowiązki wędrownego kaznodziei, by głosił rekolekcje, parafialne misje, słowo Boże z okazji odpustów i świąt. Za podstawę obrał sobie katechizm. Systematycznie uczył prawd wiary i moralności tak dzieci, jak i dorosłych, wieśniaków, jak i mieszczan. Co roku przeprowadzał 3 do 4 onych parafialnych misji, a każda z nich trwała od 4 do 8 tygodni. Razem przeprowadził ich aż 110 (lata 1632-1676).

Plan misji charakteryzowały dwie cechy szczególne: kazanie wygłaszane do zgromadzonych, zazwyczaj w kościele, ale niekiedy, w związku z ilością uczestników, na placach przed świątyniami; oraz sakramentalna spowiedź. Jan określił to tak „kaznodzieja nagania hałasując w krzewach, a spowiednik chwyta ptaki!”.

Stał się znany wszem i wobec. Przemierzył całą Normandię, Bretonię i część Burgundii. Wielu kapłanów i sióstr zakonnych poddało się pod jego kierownictwo duchowe.

W czasach nieustannych wojen i zamieszek, zaraz i pożarów, pomnażających nędzę, w miastach szerzyła się rozpusta. Wiele niewiast i dziewcząt w tego rodzaju życiu widziało jedyną dla siebie szansę zdobycia utrzymania. Jan utworzył więc w 1641 r. nową, żeńską rodzinę zakonną do opieki nad moralnie upadłymi dziewczętami, pod nazwą Sióstr Matki Bożej od Miłosierdzia. Nowy zakon otworzył swoje placówki w Caen (1642 r.), w Rennes (1673 r.), w Hennebont (1676 r.) i w Guingamp (1676 r.). Aleksander VII zatwierdził dzieło bullą w 1666 r.

Za poradą spowiednika, i zgodą kard. Richelieu, wystąpił z Oratorium i postanowił założyć własne zgromadzenie misyjne: Kongregację Jezusa i Maryi (Eudyści) dla nauczania księży i przyszłych misjonarzy, z myślą o katechizacji ludu, mocno pod tym względem zaniedbanego. Był rok 1643.

W rezultacie powstało szereg seminariów duchownych w diecezjach, w których ich jeszcze nie było, mimo bardzo wyraźnych zaleceń soboru trydenckiego (1545-1563): w Coutances (1650 r.), w Lisieux (1653 r.), w Rouen (1658 r.), w Evreux (1667 r.) i w Rennes (1670 r.). Seminaria te prowadzili synowie duchowi Jana. Wyszło z nich wielu gorliwych kapłanów…

Był niezmordowanym apostołem nabożeństwa do Serca Pana Jezusa (tu palmę pierwszeństwa dzieli ze św. Małgorzatą Marią Alacoque) i Serca Jego Matki. Jako pierwszy wystąpił publicznie z rozpowszechnianiem nabożeństwa, które było dotąd zarezerwowane tylko dla wybranych. U biskupów poszczególnych diecezji otrzymał zezwolenie na obchodzenie święta Serca Jezusa (20 października) i Serca Maryi (8 lutego). Rodziny zakonne, które założył, oddał pod opiekę Serca Maryi i Jezusa (symbolem jego własnej są dwa serca złączone razem…)

Ułożył też do tekstu Mszy świętej i pacierzy kapłańskich osobne czytania i hymny ku czci Najświętszego Serca Pana Jezusa i Serca Jego Matki. Dlatego też Leon XIII ogłaszają dekret o heroiczności cnów Jana Eudesa w 1903 nazwał go „Autorem liturgicznej modlitwy do Najświętszego Serca Pana Jezusa i Serca Najświętszej Maryi Panny”.

O jego drodze życiowej tak mówił Benedykt XVI: „Mając pełną świadomość wielkiej potrzeby pomocy duchowej, jaką odczuwały dusze właśnie z powodu nieprzystosowania się dużej części kleru, święty ten, który sam był proboszczem, założył zgromadzenie zajmujące się w sposób szczególny formacją kapłanów. […] Fundamentem drogi świętości, jaką sam przebył i zaproponował swoim uczniom, była mocna ufność w miłość, którą Bóg objawił ludzkości w kapłańskim Sercu Chrystusa i w macierzyńskim Sercu Maryi. W owych czasach okrucieństw, utraty życia wewnętrznego, zwrócił się on do serca, aby powiedzieć sercu słowo z Psalmów, dobrze zinterpretowane przez św. Augustyna. Chciał przywołać osoby, ludzi, a przede wszystkim przyszłych kapłanów, do serca, ukazując kapłańskie serce Chrystusa i macierzyńskie serce Maryi”^{Benedykt XVI, audiencja ogólne 19.viii.2009, Castel Gandolfo}.

Znajdował też czas na twórczość pisarską przybliżającą doktryną wiary o niezwykłej prostocie i klarowności. Do najcenniejszych jego pism należą „Królestwo Chrystusa” („Le Royaume de Jésus”, 1637 r.), „Katechizm misyjny” (1642 r.), „Kontrakt człowieka z Bogiem przez Chrzest święty” („Le contrat de l'homme avec Dieu par le Saint Baptême”, 1654 r.), „Pamiętnik życia kościelnego” (1681 r.), „Dobry spowiednik” („Le Bon Confesseur”, 1666 r.) i „Kaznodzieja apostolski” (1685 r.). Niektóre z tych dziełek ukazały się w druku dopiero po jego śmierci.

Działalność misyjną zakończył 5 lat przed śmiercią, gdy zachorował. Zmarł w Caen w 1680 r.

Jego beatyfikacji dokonał Pius X w 1909 r., natomiast kanonizacji, Pius XI, w roku świętym 1925 r.

W momencie wybuchu rewolucji Eudyści prowadzili 15 seminariów, parę szkół i parafii. Wszystkie zostały zamknięte przez rewolucyjne władze. Niektórzy z zakonników zostali zamordowani (czterech z nich zostało beatyfikowanych w 1926 r., wśród nich koadiutor Przełożonego Generalnego François-Louis Hébert). Po ustaniu szaleństw kongregacja powoli się odbudowała. Dziś działa w 8 krajach, podzielonych na 4 prowincje: francuską (Francja, Wybrzeże Kości Słoniowej, Benin), kolumbijską (Kolumbia, Ekwador), północno-amerykańską (Kanada, USA) oraz wenezuelską…

Opracowanie oparto na następujących źródłach:

polskich:
kosciol.wiara.pl
www.brewiarz.katolik.pl
pl.wikipedia.org

angielskich:
www.newadvent.org
www.stjohneudes.org
www.eudistes.org
www.irondequoitcatholic.org
www.magnificat.ca
www.traditioninaction.org
mariedenazareth.com
www.goodshepherdsistersgb.org
saints.sqpn.com
en.wikipedia.org
www.catholic.org

włoskich:
www.santiebeati.it

Benedykt XVI o Janie Eudesie:
ekai.pl